16-12-08

Dwars door de zuidelijke oases

Zondag 23 mei 2004

Er staat een stralende zon aan een staalblauwe hemel als we opstaan. Brahim verschijnt op het appel in zijn berberkleren: Marokko 9een lang blauw kleed (gandora) met witte tekeningen geborduurd en een witte hoofddoek (sjasj) om zijn hoofd. Hij ziet er een hele andere uit, maar hij is zo mogelijk nog vriendelijker en nog beter gezind. Hij draagt deze kledij uit fierheid om zijn afkomst, maar ook omdat zijn moeder hem niet graag in westerse kledij ziet rondlopen. In ieder geval is het zeker ook behulpzaam gemakkelijker contacten te leggen met de lokale bevolking, zoals later zal blijken. Onze eerste stop volgt al snel: de Kasba Taourirt in Ouarzazate. Het is een zeer mooi bewaard gebleven grote kasba, eveneens door Unesco gerestaureerd. Een ander gedeelte is echter op historisch niet-verantwoorde manier gerestaureerd voor een film van Bernardo Bertolucci, maar wél mooi... Ook hier krijgen we een privé-rondleiding met deze keer een zeer goed geïnformeerde gids, die écht zijn best doet. We moeten hem dan ook een officiële fooi van 50 Dirham betalen. We worden door een labyrint van kamers geleid waarvan sommige met kleurrijk stucwerk zijn versierd en waar hier en daar doorheen vensters met fijn smeedwerk een prachtige doorkijk geven op de omgeving. Zeer opmerkelijk zijn de plafonds die bestaan uit een vlechtwerk van bamboe- en andere stokken die in verschillende kleuren zijn geschilderd. De gids wijst ons op “le téléphone arabe”. Het zijn gewoon gaten in de vloer waardoor de verschillende verdiepingen met elkaar in verbinding staan en waarlangs door handgeklap boodschappen werden doorgegeven. Op de binnenplaats en op de torens van de kasba hebben ook hier ooievaars hun nesten gebouwd. Ze komen hier overwinteren en hun jongen uitbroeden om in de zomer naar het Noorden terug te keren. 

We blijven nog de hele voormiddag in en om Ouarzazate rondtoeren. Het is immers de streek van Brahim. Onderweg vertel ik hem dat we eigenlijk een andere chauffeur hadden verwacht maar dat we heel gelukkig zijn hém te treffen. Hij heeft nooit van Setiki Brakiou gehoord, maar als ik hem de naam van Bostoen (een reisbureau in België) vernoem,  moet hij lachen en valt zijn frank: hij is tóch onze man! Zijn juiste naam is Stiti Brahim en wij hadden dus een beetje een verbastering ervan doorgekregen. Brahim is zijn voornaam en is berbers; in het Arabisch is het Ibrahim.

Marokko 10
We rijden om de stad heen en houden even halt aan de Kasba Tifoultoute, wat een zeer mooie foto oplevert, temeer omdat er een prachtige berber mét dromedaris bij heeft postgevat, die uiteraard door alle toeristen wordt gefotografeerd. Daarvoor staat hij er trouwens en... voor de 10 Dirham die elke foto hem oplevert. We rijden langs de Atlasfilmstudio’s waar hele paleizen in hout staan opgebouwd maar waar vooral reusachtige Egyptische beelden zijn achtergebleven van de opnames van Asterix en Obelisk. De studio’s zijn helaas niet te bezichtigen. Vervolgens brengt Brahim ons naar het Maison Saharienne. Marokko 11Blauwe berbermannen ontvangen ons met hete muntthee en leggen ons uit hoe de handel met de karavaannomaden in zijn werk ging en nog gaat: zij ruilen tapijten voor voeding, thee en andere levensnoodzakelijke producten. We leren dat er 5 soorten tapijten zijn met elk hun eigen kleuren en motieven die uiteraard stuk voor stuk een betekenis hebben. De tapijten hebben slechts aan één kant franjes. Dat is om het begin van het verhaal aan te duiden. Wij hebben geen tapijt nodig en kopen dus niets, ook niet van de mooie stukken ambachtswerk op de bovenverdieping. Ik voel me een beetje gegeneerd om de tijd die deze mensen aan ons besteed hebben, maar ze zullen dat wel gewoon zijn zeker? Volgende halte is een herborist of “Ancienne Pharmacie”. Hier leren we alles over kruiden, geneeskrachtige crèmes en drankjes, zalven, oliën, enz. Christiane neemt hier uiteraard haar kans waar om haar assortiment keukenkruiden aan te vullen: saffraanpoeder, ras-el-harmout, curry met citroen, 4-kruidenmengsel. 
 

Intussen is de hemel bewolkt als we door een groot stuk keienwoestijn richting Skoura rijden. Een keienwoestijn is een ‘reg’ en een zandwoestijn een ‘erg’. In Skoura rijden we door de Palmeraie en langs de mooie Kasba Amridil. Daarna volgt een piste van 52 kilometer in de bergen  die ons langs talloze kleine dorpjes brengt. Onderweg zien we veel spelende kinderen, mensen te voet en op ezeltjes. Zij komen van een marktje dat, wanneer wij er aan komen, pas ten einde blijkt te zijn. De verkopers zijn volop bezig hun Marokko 12ezels en een schaarse stokoude vrachtwagen te laden. Koopwaar is in grote doeken gewikkeld of in houten kratten die torenhoog op de vrachtwagen gestapeld worden of op de rug van de geduldige ezels. Langs de bergpaden trekken vooral oude mannen eenzaam met hun ezeltje terug naar hun dorp, soms tot 15 of 20 kilometer ver. Brahim koopt op de markt bij een oud vrouwtje een plat brood voor zijn picknick. Voor ons heeft hij in het hotel een lunchpakket meegekregen. Alles is ingepakt in kleine pakjes in aluminiumfolie: een kippenbout, gebakken lamsvlees, worst, kaas, tomaat, brood, een ei en zelfs een beetje peper en zout. Voor dessert is er een appel, een appelsien en een potje yoghurt. We stoppen in een droge rivierbedding en zoeken een geschikt rotsblok. Brahim zondert zich opnieuw af om ons niet te storen of om zelf wat privacy te hebben. Het duurt niet lang of hij heeft een horde kinderen rond zijn auto verzameld met wie hij uitbundig praat en lacht en... kwistig onze snoepen uitdeelt. 

Op de verdere tocht door het Atlasgebergte is het voortdurend genieten van het landschap, dat een onverwachte afwisseling biedt van groene valleien, dorre vlakten en bergen met ongekende kleurschakeringen waarin rood en lichtgroen de bovenhand hebben. In sommige bergflanken zijn holen uitgehouwen, waar nog steeds mensen in wonen. Bij één ervan stoppen we en Brahim kondigt onze komst aan door met een kei tegen de rots te kloppen. Er komt geen reactie, er is niemand thuis en we kunnen dus jammer genoeg niet even gaan kijken hoe primitief deze mensen hier leven. Af en toe ontmoeten we schaapskuddes die verschrikt links en rechts van de weg de heuvels invluchten. De herders komen steevast naar onze auto en Brahim laat nooit na een kort praatje te maken. Ook zij lusten trouwens wel een snoepje. Op een rotsblok, op een honderd meter van de weg zit een jonge vrouw met een baby. Als we stoppen, komt ze naderbij, voorafgegaan door twee vervaarlijk blaffende honden. Brahim houdt de beesten op een afstand door er stenen naar toe te gooien en van zodra ze zien dat hun bazin een praatje met ons slaat, gaan ze rustig liggen toekijken. De jonge vrouw draagt een prachtig glanzend bruin kleed met bloemen en een even mooie doek op het hoofd. Haar kledij zou bij ons niet misstaan op een chique feest.

Marokko 13Ze is alleen thuis achter gebleven terwijl haar familie naar een bruiloft is. Ze zit nu op uitkijk want ze denkt dat ze vandaag zullen terugkeren. Helemaal zeker is dat niet, want een huwelijksfeest kan één tot meerdere dagen duren. Ik schenk een miniatuurautootje dat ik thuis nog inderhaast had meegenomen aan het kleintje en we nemen afscheid. Zij keert terug naar haar uitkijkpost en even later zien we een hele familie op een lange rij te voet door de bergen trekken. De vrouw zal vanavond niet meer alleen zijn. Bij het volgende dorpje houden we halt aan een schooltje waar we een eerste pakketje van onze balpennen aan de onderwijzeres schenken. Ze is zeer blij en het meest nog omdat ze Brahim nog eens terug ziet. Hij kent haar omdat hij ooit met toeristen bij haar is blijven overnachten toen de weg door overstromingen versperd was. 

Tegen vier uur steekt er een wind op die hele wolken stof doet opwaaien en begint het te regenen. Het landschap wordt er echter alleen maar indrukwekkender door want het natte zand en rotsen geven meer dan ooit hun kleurschakeringen prijs. Sommige stukken doen me zelfs denken aan Artist Pallet in Death Valley. Zelfs Brahim toont zich onder de indruk. Ik film en fotografeer bijna onophoudelijk; in twee dagen heb ik al evenveel cassettes vol! Als we stoppen om een theetje te drinken in een simpel cafeetje (het is eigenlijk een kleine kasba mét binnentuin), zien we Brahim opnieuw met een klein emmertje water naar binnen trekken. Marokko 14Eerst denken we dat hij naar het toilet moet, maar later realiseren we ons dat het is voor zijn dagelijks gebed. Het emmertje is voor de rituele reiniging en niet voor wat we eerst dachten... We zijn nu op weg naar de Vallée du Dadès. Brahim vraagt ons waarom we onder elkaar het voortdurend hebben over Dadès? Hilariteit wanneer blijkt dat hij het heeft over “dat is...”, wat wij inderdaad ettelijke keren per dag blijken te zeggen. In de Vallée du Dadès komen we terug op de hoofdweg, maar die ligt er eigenlijk slechter bij dan sommige stukken van de bergpiste. Het is prachtig! De felrode rotsen hebben onwaarschijnlijk grillige vormen en dragen originele namen zoals bv ‘pattes de singe’. 

Het is zeven uur wanneer we ons hotel bereiken dat aan de ingang van de Dadéskloof ligt: de ‘Kasba de la Vallée’, een tamelijk groot hotel langs de rand van de weg, dat zich volgens mij ten onrechte de naam kasba toeeigent. Het doet meer aan een oud hotelletje in de Belgische Ardennen denken, alhoewel het interieur toch wel mooie Marokkaanse elementen bevat. De zon is inmiddels terug, maar het is ronduit koud en we zijn blij dat we ook een pull-over hebben meegebracht. Een goede warme douche kikkert ons op vóór we aan tafel gaan voor een eenvoudige, typische berbermaaltijd die bestaat uit een fletse soep, rijstsalade en couscous met kip. En natuurlijk geen wijn, enkel water; Niets bijzonders dus, maar in dit kader had eigenlijk niets anders gepast en we laten het ons smaken. Twee jonge Franse toeristen denken er anders over; zij laten bijna alles onaangeroerd. Brahim komt ons vertellen dat hij het traject voor morgen moet wijzigen omdat de piste door de regenval onbruikbaar is geworden. En er wordt voor morgen meer regen voorspeld. Tijdens het eten gaat de lichtsterkte voortdurend op en af. Hier moeten ze hun elektriciteit zelf maken en bij het verlaten van het restaurant worden we gewaarschuwd dat er na 22.30 uur zelfs helemaal geen elektriciteit meer zal zijn. Geen nood, want om halftien liggen we al onder de warme wol.

09:00 Gepost door C en C | Permalink | Commentaren (1) | Tags: marokko, ourzazate, dadesvallei, skoura |  Facebook | |

Commentaren

Hey Ik ben even komen bijlezen. Ik wens je nog een fijne dinsdag.

Gepost door: martin | 16-12-08

De commentaren zijn gesloten.