26-10-09

Swaziland

Banner ZA
Vrijdag 9 november 2001

Het weerbericht was jammer genoeg juist: het regent als we opstaan. We rijden naar Swaziland vandaag, een rit van 180 kilometer. Via Nelspruit gaat het naar Malelane door een streek waar suikerriet wordt geteeld. Opmerkelijk is dat suikerriet hier het hele jaar door geoogst kan worden. Dank zij het warme klimaat kan men in elk seizoen aanplanten waardoor je velden ziet met riet in elke groeifase, van jonge plantjes van enkele centimeter hoog, tot volwassen planten van twee meter. Eens volgroeid wordt het gewas in brand gestoken zodat alleen de stengels overblijven die dan makkelijker geoogst kunnen worden.  

Bij Jeff’s Reef rijden we Swaziland binnen. De grens is voor de Afrikanen een ernstige zaak waar niet mee gelachen wordt! Iedereen uistappen en aanschuiven aan de Zuid-Afrikaanse post voor een stempel, een paar honderd meter te voet naar het Swazi-kantoortje; opnieuw aanschuiven en opnieuw een stempel en… streng verboden te filmen. Swaziland is een enclave, volledig omringd door Zuid-Afrika. Tot 1968 was het een Brits protectoraat maar nu is het een onafhankelijk koninkrijk met een oppervlakte van amper 17.000 vierkante kilometer, dus kleiner dan het Krüger Park. Het telt ongeveer één miljoen inwoners. Slechts 5% van de bevolking is blank en bij de zwarten heersen nog zeer traditionele wetten en gewoontes waardoor we geconfronteerd worden met een Afrika, waarvan ik niet besefte dat het nog bestond. Zo is polygamie de regel en je merkt in de dorpjes hoeveel vrouwen een man heeft aan het aantal bijgebouwtjes rond de hoofdhut; voor elke echtgenote wordt een hutje bijgebouwd. Daarenboven hebben ze gemiddeld 6 kinderen per vrouw, zodat gezinnen op zichzelf al een half dorp gaan vormen. Eerst verlovenZA 26 man en vrouw zich en pas wanneer de vrouw hem een zoon kan schenken, neemt de man haar als echtgenote. De eerste vrouw heeft dan verder inspraak bij de keuze van de volgende.  De huidige koning Mswati III heeft momenteel 6 vrouwen en 2 verloofdes. De tweede is pas 16 jaar oud en werd vorige maand geselecteerd tijdens de ‘Umshelanga’, een jaarlijkse plechtigheid in het grote voetbalstadion van Mbabane. Daar komen alle maagden tussen 16 en 22 jaar naakt voor de koning dansen en hij kiest er een nieuwe verloofde uit, die pas zijn vrouw wordt als ze hem een zoon baart. Hij houdt er naar het schijnt zo zijn eigen criteria op na: de billen moeten stevig zijn en de borstjes moeten liefst op 10 minuten vóór staan en zeker niet op 10 minuten na, laat staan op halfuur… Volgens Clément, onze plaatselijke gids is de ceremonie evenwel niet opgezet om de koning een nieuwe vrouw te bezorgen, maar wél om de meisjes te stimuleren maagd te blijven. Later zal je zien dat Clément nog zo van die verhalen heeft… De vorige koning, de legendarische Shobusa II had niet minder dan 77 vrouwen en 239 kinderen… In Swaziland heerst een werkloosheid van 45% en aids is het grootste probleem.  

We rijden aanvankelijk langs grote en zeer verzorgde fruitplantages van mango, bananen, papaja, goave, appelsien, lychees. Ze worden uitgebaat door blanken. Even verder bieden de kleine en onverzorgde kaveltjes van de ‘zwartboeren’ een heel andere indruk. Wat moeten we hier nu uit afleiden? Heeft dit met de aard van het ras te maken of met geboden kansen? In Pigg’s Peak (de naam heeft niets met varkens te maken, maar met een Brits generaal) rijden we door een mooi berglandschap alhoewel mist het gezicht enigszins beperkt. Onze bus komt slechts moeizaam de helling op. Overal lopen veel voetgangers langs de weg of staan ze te wachten op de ‘Africa Taxi’. Wanneer de school uit is, zien we hele horden kinderen huiswaarts trekken in hun helblauwe, bordeaux of grasgroene uniformen. Hier leeft duidelijk een ander type negers met veel fijnere gelaatstrekken. De handgesneden beelden die hier verkocht worden hebben zelfs Chinese ogen, maar volgens Frans is de enige reden daarvoor dat de oorspronkelijke leermeester van de locale kunstenaars een Chinees was.

Tegen halftwee komen we aan in Mbabane, de administratieve hoofdstad. We nemen onze intrek in de Ezulwini Valley in Hotel Lugogo Sun waar ons een verzorgd lunchbuffet wacht. We eten er ‘hake’, een lokale witvis uit de Atlantische Oceaan. Alhoewel… Swaziland heeft geen kust en al eens gekeken waar de Atlantische Oceaan ligt? Hij smaakt voortreffelijk evenals de lekkere vers gebakken pannenkoeken. Na de middag houdt het op met regenen en we brengen een bezoek aan het Swazi Museum in het King Shobusa II Memorial Park. We krijgen er een uitgebreide introductie van Clément, een sympathieke Swazi die een zeer duidelijk Engels spreekt en ons ZA 27met veel enthousiasme inwijdt in de geschiedenis en cultuur van zijn land. Vóór we het museum binnengaan moeten we ons wat inleven in hun cultuur. Dat houdt in dat de vrouwen alle tassen van de heren moeten overnemen en de heren voorop moeten lopen. Clément legt ons uit dat dit alles te maken heeft met… respect voor de vrouwen. Op die manier heeft de man immers zijn handen vrij om dreigend gevaar af te weren en de vrouwen te beschermen. Goed gevonden, maar we weten niet goed in hoeverre we hem au sérieux moeten nemen.  Daarna waarschuwt hij ons dat het museum “nog niet helemaal af” is. Het Koninklijk Huis is  namelijk voorzichtig om voorwerpen aan het museum te schenken die ooit aan koning Shobusa toebehoord hebben, want daar hangt nog altijd een stukje van diens geest aan, en die moet je met respect behandelen. Het museum verwacht volgend jaar een aantal voorwerpen te krijgen en inderdaad… het museum is op een reeks zwart-wit foto’s aan de muur en een geschilderd portret van de koning compleet leeg! Afrika op zijn best!  Dat ze het menen met die geest van de overleden koning, bewijst het feit dat het eigenlijke memorial –een klein glazen gebouwtje- niet gefotografeerd mag worden en je mag er ook niet met je vinger naar wijzen! Het wordt trouwens 24 uur op 24 door een koninklijke wacht bewaakt en er paradeert inderdaad een gewapende wacht in schitterend uniform op en af voor het gebouw. Ik heb echter pertinent gezien dat hij pas is buitengekomen toen onze bus arriveerde. Hij stond eerst wat te dromen en wachtte tot wij keken om prompt te beginnen marcheren. Clément weet ons echter ook te bekoren met enkele mooie uitspraken. Zo merkt hij gevat op dat iedereen in Europa een horloge draagt, maar nooit tijd heeft, terwijl men in Afrika geen horloges heeft en altijd tijd. Het motto is hier inderdaad “Better late than never” en dat hebben we aan de grensovergang inderdaad ervaren.  In het park staat ook het parlementsgebouw van Swaziland, maar het is er zeer stil. Frans zegt dat hij nog nooit enige activiteit in of rond het gebouw gezien heeft. ZA 28Op ontroerende manier en écht vanuit zijn hart sluit Clément ons bezoek af met het zingen van het nationaal volkslied. Vóór we naar het hotel teruggaan bezoeken we een lokale ambachtsmarkt, of beter gezegd een lange rij kraampjes langs de weg. Ondanks het grijze weer is het een kleurrijke en zeer fotogenieke bedoening. We kopen er twee stukken stof en cadeautjes voor kerstmis. Wat onwennig bieden we af en betalen uiteindelijk slechts een prikje: respectievelijk 20 en 30 Rand (100 en 150 frank) voor de doeken en 30 Rand voor 4 briefopeners.  Het was een prachtige ervaring, Afrika op en top. Ik begrijp niet dat sommigen in de groep er zich over beklagen dat de dag niet voldoende gevuld was.

klik hier voor het vervolg

08:00 Gepost door C en C | Permalink | Commentaren (0) | Tags: zuid-afrika, swaziland |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.