18-11-09

Bezoek aan een "plakkersbuurt"

Banner ZA
Donderdag 15 november 2001 (1)

Om 9 uur worden we door de bus afgezet voor een blootsvoetse wandeling op het grote zandstrand van Plettenberg Bay. Het is eerder mistig en tamelijk fris, maar droog. De zeelucht is zeer puur en we voelen dat onze longen zich openen. Dát doet deugd! De wandeling duurt ongeveer een uur en dan staat een bezoek op het programma ZA 41aan een township of plakkersbuurt. Met het wat gênante gevoel na het bezoek aan het dorpje in Swaziland in het geheugen, besluiten sommigen om niet mee te gaan. Ten onrechte zal spoedig blijken, want dit bezoek levert ons absoluut een beter gevoel op en stemt hoopvol. De armoede is natuurlijk groot en de criminaliteit kan niet ontkend worden, maar de sociale buurtwerkers die ons hier rondleiden, kunnen ons toch enkele verwezenlijkingen laten zien die de mensen hier op een beter maatschappelijk niveau kunnen brengen. Zo is er het jeugdclubhuis waar jongeren ’s avonds worden opgevangen. Er staan een paar biljarten en er kan bier gekocht worden. Daarvoor is weliswaar een klein, van tralies voorzien loketje ingericht en de drankvoorraad ligt natuurlijk goed beschermd achter slot. In het midden van het dorpje is door jongeren een heus openluchttheater opgebouwd met tribunes incluis, waar ze samen muziek kunnen maken en dansen. Ook al neemt maar een minderheid van de jongeren deel aan deze activiteiten, zo groeit hier toch een mentaliteit en sfeer die voor deze kansarme mensen wat meer zin en uitdaging in hun leven kan brengen en hun gevoel van eigenwaarde ongetwijfeld kan opkrikken. Bij onze wandeling door de township valt trouwens op dat veel mensen, met de beperkte middelen waarover ze beschikken, zeer veel zorg besteden aan hun armtierige huizen. Zo zien we een man die zijn huis in veel kleurtjes geverfd heeft en zowaar een klein gazonnetje heeft aangelegd en bloemetjes geplant. Hij zit op zijn knieën met een schaar zijn gras bij te knippen.  

En dan gaan we op bezoek in een kindercrèche of pre-school: twee verzorgde prefabgebouwtjes en eentje in aanbouw. Het geheel wordt gesponsord door een privé-firma. In een klaslokaaltje zitten peutertjes van 3 tot 5 jaar terwijl de juf hen spelenderwijs bezig houdt. Ik ken niets van crèches, maar ik kan me voorstellen dat dit in niets verschilt van de peuterverblijven bij ons in België. Alles is zeer netjes en de kinderen zien er gezond en verzorgd uit. Ook hier echter weer die dikke pulls en mutsen. Het schooltje is 4 jaar geleden met 23 leerlingen begonnen en ZA 42telt er nu 97. Dat ze daarom niet allemaal dagelijks komen opdagen, bewijst het feit dat er nu slechts een 45 aanwezig zijn. Maar het enthousiasme van de juffrouwen en enkele aanwezige fiere moeders is bemoedigend en bewonderenswaardig. In een keukentje zijn twee dikke negerinnen bezig groenten te kuisen voor het gratis middagmaal van de kleintjes. En dan worden de peuters naar buiten gebracht voor een zang- en dansoptreden. Waar we in de lagere school in de Drakensbergen al onder de indruk waren van het talent van de kinderen, staan we hier verstomd van wat deze kleintjes ten gehore brengen. Zij zingen een zeer herkenbaar volkslied en zelfs ‘shosholoza” met een zekere muzikaliteit, althans in potentie. Als ze de inmiddels voor ons vertrouwde zuludansen nabootsen, kan je er meteen ook een paar natuurtalenten uithalen. Iedereen, en niet in het minst de dames uit onze groep, is vertederd. Olga neemt een kleintje op de arm en ik denk dat ze het mee naar huis zou nemen moest dat mogelijk zijn.

klik hier voor het vervolg

 

 

08:00 Gepost door C en C | Permalink | Commentaren (0) | Tags: zuid-afrika, westkaap, plettenberg |  Facebook | |

16-11-09

Na zonneschijn komt... regen

Banner ZA

Woensdag 14 november 2001 (2)

Bij de landing in Port-Elisabeth erkennen we duidelijk het universiteitsgebouw waar Hendrik twee jaar geleden zijn stage deed. De vlucht heeft ongeveer een uur en een kwart geduurd en is, op de harde landing na, rustig verlopen. De stad baadt in de zon en de temperatuur is heerlijk. Port-Elisabeth wordt ook wel ‘the windy city’ genoemd, maar daar is vandaag niets van te merken. We zitten meteen in een heel andere sfeer: mooie villawijken en een weelderige plantengroei. Dit is westers en doet een beetje aan de Amerikaanse oostkust denken, ware het niet dat de huizen met muren en zelfs prikkeldraad afgeschermd zijn. Ondanks de aanwezigheid van nogal wat industrie – hier hebben Mercedes, BMW, Audi en Volkswagen een assemblagefabriek – is het werkloosheidspercentage hier toch nog 40%. We zijn in de Oostkaap, het gebied waar de Xhosa thuis zijn. Zij zijn het die de heel typische kliktaal spreken, waarbij ze een medeklinker gebruiken die met de tong en het gehemelte wordt voortgebracht en die in geen enkele andere taal voorkomt. We zijn in het seizoen van de ‘Amaqueta’ of de besnijdenis. Rond de leeftijd van 16 jaar worden de jongens op een traditionele, zeg maar primitieve manier besneden. Naar verluidt vallen hierbij nog steeds af en toe dodelijke slachtoffers. Het gebeurt zonder verdoving met een glasscherf of een mes en volgens een strikt ceremonieel. De jongeren trekken zich terug in een soort hut waar ze een week lang niet mogen drinken en nauwelijks eten. Daarna verblijven ze ongeveer 6 weken in het bos waar de oudere mannen hen over ‘het grote leven’ vertellen. Ze worden helemaal ingewreven met een soort witte verf die ze pas na 6 weken mogen verwijderen.  Op dat ogenblik krijgen ze een totaal nieuwe outfit: kleren, schoenen, ondergoed, …alles. Hierop ontstaat een echte wedloop naar de meisjes en hebben ze zo vlug mogelijk sex om te zien of alles nog werkt. Pas dan zijn ze ingewijd in het leven en worden ze beschouwd als een volwassen man. Frans vertelt dit alles met een duidelijke minachting en schuift ook deze ‘barbaarse’ gewoonte in Mandela’s schoenen. Toen hier veel kritiek op kwam, zou hij namelijk beweerd hebben: “Ik heb het zo gehad, jullie dus ook!”. 

We hebben een nieuwe chauffeur, Johan, en… een splinternieuwe bus. Het is precies dezelfde als de vorige dus we voelen er ons onmiddellijk thuis in. Hopelijk geraakt deze beter de bergen op. We zijn amper een half uurtje buiten de stad of het is al volledig bewolkt. Even verder is het mistig en motregent het, zodat we niets meer zien van het ongetwijfeld mooie landschap. We volgen de beroemde Tuinroute, die haar naam ontleent aan de zeer gevarieerde ZA 39en weelderige plantengroei. Dit is er trouwens het ideale seizoen voor, maar door het tegenvallende weer ontgaat ons de charme ervan. De geplande wandeling in het Tsitsikama National Park naar de bekende Sauer hangbrug moeten we zelfs laten vallen en we rijden meteen door naar Plettenberg Bay. Ook wanneer we de Blaukransbrug overrijden, waar de hoogste benjisprong ter wereld gemaakt wordt, is er zo goed als niets te zien. We houden een stop aan de Storms Rivier brug in de stromende regen. Hier begint de eigenlijke Tuinroute. Ze loopt tot Mosselbaai en is in totaal 230 kilometer lang. Langs de weg zien we inderdaad een weelde aan bomen, planten en bloemen maar de kleuren ervan zijn nauwelijks te onderscheiden. Hier bloeit momenteel ook Zuid-Afrika’s nationale bloem, de prothea waarvan er naar verluidt niet minder dan 250 soorten bestaan.  

Het is al laat in de namiddag als we Plettenberg Bay bereiken waar we onze intrek nemen in het schitterende Crescent Country House Hotel. In Plettenberg zijn we meteen in de Westkaap en zelfs in één van de meest mondaine gedeelten ervan. Het stadje gaat er prat op de grootste concentratie ter wereld van miljonairs te huisvesten. Hier ZA 40heeft men immers een gedroomd klimaat: niet minder dan 240 dagen zonneschijn per jaar. Vandaag is jammer genoeg één van de dagen zonder zon. Het hotel is omgeven door een werkelijk prachtige tuin waarin allerlei bloemen in ontelbare varianten in volle bloei staan. Alleen de zon ontbreekt. We nemen onze intrek in één van de mooie, ruime kamers op het gelijkvloers met salon, grote badkamer, terras en… een voor- en achterdeur. Bij het dinner verlaten Mieke en Karel ons voor een bezoek aan Jeanine, een kennis uit Herentals die hier als kapster werkzaam is. Zij is hier enkele jaren geleden een B&B begonnen, maar toen een Belgische dokter hoorde dat ze kapster was van beroep heeft hij haar ertoe aangezet om een kapperszaak te openen omdat daar voor de Europese dames een gebrek aan was. Nu komen doktersvrouwen van over heel Zuid-Afrika per privé-vliegtuig naar haar om zich behoorlijk te laten coifferen. Het dinner in het hotel is echt voortreffelijk: carpaccio van gerookte springbok, kabeljauw in papillotte met zongedroogde tomaten en ijs met aardbeien. Het is een zeer stijlvol restaurant maar we worden in onze rust gestoord door een bende zeer luidruchtige Ierse toeristen. Wanneer we ’s avonds op de kamer komen ligt er niet alleen een chocolaatje, maar alle gebruikte handdoeken zijn inmiddels ververst. Wat een luxe… Dé vraag is echter: welk weer krijgen we morgen? We zijn niet al te optimistisch.

klik hier voor het vervolg

 

08:01 Gepost door C en C | Permalink | Commentaren (0) | Tags: zuid-afrika, oostkaap, westkaap, tuinroute |  Facebook | |